Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών

Το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών (Restless Legs Syndrome – RLS), γνωστό και ως νόσος Willis-Ekbom, αποτελεί μια νευρολογική αισθητικοκινητική διαταραχή. Χαρακτηρίζεται από έντονη ανάγκη για κίνηση των κάτω άκρων, η οποία συχνά συνοδεύεται από δυσάρεστες αισθήσεις.

Οι ενοχλήσεις εμφανίζονται κυρίως σε περιόδους ακινησίας και γίνονται εντονότερες το βράδυ ή τη νύχτα. Αντίθετα, η κίνηση των ποδιών προσφέρει προσωρινή ανακούφιση. Η πάθηση μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο και να προκαλέσει κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Το βασικό σύμπτωμα είναι η έντονη παρόρμηση για κίνηση των ποδιών. Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστούν μυρμήγκιασμα, κνησμός, κάψιμο, τράβηγμα, κράμπα ή αίσθημα σαν «ρεύμα». Οι ενοχλήσεις εντοπίζονται συχνά στις γάμπες και στους μηρούς, ενώ συνήθως αφορούν και τα δύο πόδια.

Τα συμπτώματα επιδεινώνονται κατά την ανάπαυση, όπως κατά την κατάκλιση ή την παρατεταμένη καθιστική θέση. Το περπάτημα, το τέντωμα ή το μασάζ προσφέρουν συνήθως προσωρινή ανακούφιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ενοχλήσεις μπορεί να επεκταθούν στα άνω άκρα ή στον κορμό.

Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών: Ποιοι το εμφανίζουν συχνότερα;

Η πάθηση μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ακόμη και σε παιδιά και εφήβους. Ωστόσο, η συχνότητά της αυξάνεται με την ηλικία και είναι μεγαλύτερη σε άτομα μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας. Εμφανίζεται επίσης συχνότερα στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες.

Αυξημένη συχνότητα παρατηρείται κατά την εγκυμοσύνη, ιδιαίτερα στο τρίτο τρίμηνο. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να έχει και η κληρονομικότητα. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, κυρίως όταν τα συμπτώματα ξεκινούν σε νεότερη ηλικία.

Πού οφείλεται και ποιοι παράγοντες σχετίζονται με την εμφάνισή του;

Η ακριβής αιτία δεν είναι πλήρως γνωστή. Υπάρχουν ενδείξεις ότι στην εμφάνιση των συμπτωμάτων εμπλέκεται η λειτουργία της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το σύνδρομο συνδέεται με άλλες καταστάσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• η έλλειψη σιδήρου
• η νεφρική ανεπάρκεια
• ο σακχαρώδης διαβήτης
• η περιφερική νευροπάθεια

Συσχέτιση έχει αναφερθεί επίσης με τη νόσο Parkinson, τα ρευματολογικά νοσήματα και τη φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων.

Ορισμένα φάρμακα μπορεί επίσης να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται συγκεκριμένα αντικαταθλιπτικά, αντιισταμινικά και αντιψυχωσικά. Η αυξημένη κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ μπορεί επίσης να επιβαρύνει τις ενοχλήσεις.

Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών ή πρόβλημα στην κυκλοφορία;

Το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών είναι νευρολογική διαταραχή. Ωστόσο, η φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων συγκαταλέγεται στις καταστάσεις που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση ή την επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Στη φλεβική ανεπάρκεια, οι βαλβίδες των φλεβών δεν λειτουργούν σωστά και αυτό έχει ως αποτέλεσμα την παλινδρόμηση και τη λίμναση του αίματος στα κάτω άκρα. Η φλεβική στάση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνδέεται με ενοχλήσεις που θυμίζουν εκείνες των ανήσυχων ποδιών.

Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να διερευνάται η προέλευση των συμπτωμάτων. Εφόσον διαπιστωθεί υποκείμενη φλεβική ανεπάρκεια, η κατάλληλη αντιμετώπισή της μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των σχετικών ενοχλήσεων.

Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών: Πώς γίνεται η διάγνωση;

Δεν υπάρχει μία ειδική εξέταση που να επιβεβαιώνει από μόνη της τη διάγνωση. Η αξιολόγηση βασίζεται κυρίως στο ιατρικό ιστορικό, στα χαρακτηριστικά των συμπτωμάτων και στην κλινική εξέταση.

Ο γιατρός εξετάζει πότε εμφανίζονται οι ενοχλήσεις και εάν επιδεινώνονται κατά την ακινησία. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί επίσης η προσωρινή βελτίωσή τους με το περπάτημα, το τέντωμα ή άλλη κίνηση.

Μπορεί να ζητηθούν αιματολογικές εξετάσεις για τον εντοπισμό πιθανών υποκείμενων αιτιών. Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει τα επίπεδα σιδήρου και φερριτίνης, το σάκχαρο και τη νεφρική λειτουργία. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί νευροφυσιολογικός έλεγχος ή μελέτη ύπνου.

Πώς αντιμετωπίζεται το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών;

Η αντιμετώπιση καθορίζεται από την ένταση, τη συχνότητα και την αιτία των συμπτωμάτων. Σε ήπιες περιπτώσεις, αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες μπορεί να προσφέρουν ανακούφιση. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• η τακτική άσκηση
• το σταθερό ωράριο ύπνου
• η μείωση της καφεΐνης και του αλκοόλ
• το μασάζ
• τα ζεστά μπάνια
• οι τεχνικές χαλάρωσης

Όταν υπάρχει υποκείμενη αιτία, η αντιμετώπισή της αποτελεί σημαντικό μέρος της θεραπείας. Για παράδειγμα, η έλλειψη σιδήρου μπορεί να χρειάζεται αναπλήρωση μετά από ιατρική αξιολόγηση.

Εάν συνυπάρχει φλεβική ανεπάρκεια, η θεραπεία κατευθύνεται και στο αγγειακό πρόβλημα. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να εφαρμοστεί συντηρητική αντιμετώπιση με κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης ή θεραπεία των παθολογικών φλεβών με τεχνικές όπως laser, RF, VenaSeal, αφρό ή σκληροθεραπεία.

Όταν τα συμπτώματα είναι εντονότερα, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή. Οι διαθέσιμες επιλογές περιλαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν το ντοπαμινεργικό σύστημα, καθώς και γκαμπαπεντίνη ή πρεγκαμπαλίνη. Η επιλογή της θεραπείας γίνεται με βάση τα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης και υπό ιατρική καθοδήγηση.

Ο Αγγειολόγος – Αγγειοχειρουργός Δρ. Θεοφάνης Κωνσταντόπουλος μπορεί να σας βοηθήσει στη διερεύνηση των ενοχλήσεων στα κάτω άκρα και στον εντοπισμό πιθανής φλεβικής ανεπάρκειας. Εφόσον υπάρχει αγγειακό πρόβλημα, μπορεί να σας καθοδηγήσει στην κατάλληλη αντιμετώπισή του. Επικοινωνήστε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες ή για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.