Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής

Η αορτή αποτελεί τη μεγαλύτερη αρτηρία στο ανθρώπινο σώμα. Είναι υπεύθυνη για τη διανομή του πλούσιου σε οξυγόνο αρτηριακού αίματος σε όλο το σώμα. Όταν η διάμετρος αυτής της αρτηρίας υπερβαίνει  το μέσο φυσιολογικό της μέγεθος μπορεί να αναπτυχθεί ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής (ΑΚΑ), το οποίο ενέχει σημαντικούς κινδύνους για την υγεία, εάν δεν αντιμετωπιστεί.

Τι είναι το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής;

Η κοιλιακή αορτή έχει συνήθως μια διάμετρο που κυμαίνεται στις γυναίκες από 12 έως 20 χιλιοστά και στους άνδρες από 15 έως 24 χιλιοστά, με οποιαδήποτε διεύρυνση πέραν του 50% της μέσης φυσιολογικής διαμέτρου να αποκαλείται ανεύρυσμα. Αυτές οι διογκώσεις εμφανίζονται σε εξασθενημένες περιοχές του τοιχώματος της αορτής, κυρίως λόγω της επίμονης πίεσης από τη ροή του αίματος με κάθε καρδιακό παλμό.

Τύποι ανευρυσμάτων κοιλιακής αορτής

Τα ανευρύσματα της κοιλιακής αορτής διακρίνονται σε δύο κύριους τύπους:

1. Υπερνεφρικά ανευρύσματα : Εντοπίζονται κεντρικότερα της έκφυσης  των νεφρικών αρτηριών. Τα ανευρύσματα αυτά αποτελούν μέρος των θωρακοκοιλιακών ανευρυσμάτων και μπορεί να επεκταθούν και να εμπλέξουν τις νεφρικές αρτηρίες.
2. Υπονεφρικά ανευρύσματα: Εντοπίζονται περιφερικότερα από την έκφυση των νεφρικών αρτηριών, αποτελούν τον πιο διαδεδομένο τύπο, αποτελώντας περίπου το 95% του συνόλου των περιπτώσεων.

Συμπτώματα και επιπλοκές

Το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής συχνά παραμένει ασυμπτωματικό μέχρι να εμφανιστούν επιπλοκές ή να διαγνωσθεί ως τυχαίο εύρημα σε απεικονιστικό έλεγχο για άλλο λόγο. Ωστόσο, όταν εκδηλώνονται συμπτώματα, αυτά συνήθως περιλαμβάνουν:

• κοιλιακό αίσθημα παλμών
• χρόνιο, άτυπο κοιλιακό ή οσφυϊκό άλγος

Σε περίπτωση ρήξης ανευρύσματος, η οποία αποτελεί επείγον περιστατικό που απειλεί τη ζωή, εμφανίζεται έντονο κοιλιακό άλγος που ακτινοβολεί σε διάφορες περιοχές, όπως:

• γλουτοί
• βουβωνική χώρα
• όσχεο

Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής: Παράγοντες κινδύνου και αιτίες

Διάφοροι παράγοντες συμβάλλουν στην ανάπτυξη ανευρύσματος κοιλιακής αορτής, συμπεριλαμβανομένων των εξής:

• γενετική προδιάθεση
• υψηλή αρτηριακή πίεση
• κάπνισμα
• αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα

Επιπλέον, δημογραφικά χαρακτηριστικά όπως το ανδρικό φύλο, η ηλικία άνω των 60 ετών και το οικογενειακό ιστορικό ανευρύσματος αυξάνουν σημαντικά την ευαισθησία σε αυτή την πάθηση.

Διάγνωση

Η έγκαιρη ανίχνευση παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση του ανευρύσματος κοιλιακής αορτής και στην πρόληψη δυνητικά θανατηφόρων ρήξεων. Οι διαγνωστικές διαδικασίες περιλαμβάνουν κυρίως μη επεμβατικές απεικονιστικές τεχνικές, όπως:

• υπερηχογράφημα triplex κοιλιακής αορτής & λαγονίων αρτηριών
• αξονική τομογραφία (CT)
• μαγνητική τομογραφία (MRI)

Μέσω αυτών των εξετάσεων εκτιμάται με ακρίβεια το μέγεθος και η έκταση του ανευρύσματος. Έτσι, διευκολύνεται η έγκαιρη παρέμβαση όταν είναι απαραίτητο.

Πώς αντιμετωπίζεται το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής;

Αν και δεν υπάρχει φαρμακευτική θεραπεία για το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής, η έγκαιρη παρέμβαση είναι επιτακτική για τον περιορισμό του κινδύνου ρήξης. Οι τρόποι θεραπείας εξαρτώνται από:

• το μέγεθος του ανευρύσματος
• τον ρυθμό ανάπτυξης
• τη συνολική κατάσταση της υγείας του ασθενούς

Για μικρά ανευρύσματα, μπορεί να αρκεί η στενή παρακολούθηση σε συνδυασμό με τροποποιήσεις του τρόπου ζωής, όπως:

• διακοπή του καπνίσματος
• έλεγχος της αρτηριακής πίεσης

Ωστόσο, τα μεγαλύτερα ανευρύσματα που υπερβαίνουν ένα κρίσιμο όριο απαιτούν συνήθως επεμβατική παρέμβαση.

Χειρουργικές προσεγγίσεις

1. Ανοικτή χειρουργική επέμβαση: Περιλαμβάνει εκτεταμένη χειρουργική αποκατάσταση υπό γενική αναισθησία, που συχνά απαιτεί παρατεταμένη νοσηλεία και υποστήριξη σε μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ). Παρά την αποτελεσματικότητά της, η μέθοδος αυτή ενέχει εγγενείς κινδύνους επιπλοκών και παρατεταμένων περιόδων ανάρρωσης.
2. Ενδαγγειακή αποκατάσταση: Γνωστή και ως διαδερμική αναίμακτη παρέμβαση, αυτή η ελάχιστα επεμβατική τεχνική προσφέρει μια λιγότερο τραυματική εναλλακτική λύση στην ανοικτή χειρουργική επέμβαση. Εισάγοντας ένα συνθετικό μόσχευμα υποστηριζόμενο από μεταλλικό σκελετό (στεντ) στο ανεύρυσμα μέσω μικρών τομών ή παρακεντήσεων στη βουβωνική περιοχή, ο χειρουργος μπορεί να ενισχύσει αποτελεσματικά το εξασθενημένο αορτικό τοίχωμα.

Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε ενδαγγειακή αποκατάσταση επωφελούνται από:

• συντομότερη παραμονή στο νοσοκομείο
• ταχεία ανάρρωση
• Μειωμένος χρόνος  μετεγχειρητικής αποκατάστασης

Για να ενημερωθείτε πλήρως για το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής, επικοινωνήστε με τον έμπειρο Αγγειολόγο- Αγγειοχειρουργό Δρ. Θεοφάνη Κωνσταντόπουλο.