Καρωτιδική Nόσος

Η καρωτιδική νόσος χαρακτηρίζεται από τη στένωση ή την απόφραξη των καρωτίδων αρτηριών. Οι καρωτίδες είναι δύο μεγάλα αιμοφόρα αγγεία που βρίσκονται στις δύο πλευρές του λαιμού. Βασικός τους ρόλος είναι η μεταφορά αίματος, πλούσιου σε οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά, προς τον εγκέφαλο.

Η νόσος εμφανίζεται όταν σχηματίζεται αθηρωματική πλάκα στο εσωτερικό των αρτηριών. Η πλάκα περιορίζει σταδιακά τον αυλό τους και δυσκολεύει τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο.

Σε αρκετές περιπτώσεις η πάθηση εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα. Για τον λόγο αυτό μπορεί να παραμείνει αδιάγνωστη μέχρι να εμφανιστεί ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο ή ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Πώς προκαλείται η καρωτιδική νόσος;

Βασική αιτία της καρωτιδικής νόσου είναι η αθηροσκλήρωση. Πρόκειται για τη συσσώρευση χοληστερόλης, λίπους, ασβεστίου και άλλων ουσιών στο εσωτερικό τοίχωμα των αρτηριών.

Με την πάροδο του χρόνου δημιουργείται η λεγόμενη αθηρωματική πλάκα. Όσο αυτή μεγαλώνει, τόσο περισσότερο περιορίζεται η διάμετρος της καρωτίδας και μειώνεται η φυσιολογική ροή του αίματος.

Ο κίνδυνος δεν σχετίζεται μόνο με τον βαθμό της στένωσης. Μία αθηρωματική πλάκα μπορεί να υποστεί ρήξη ή να σχηματιστεί πάνω της θρόμβος. Τμήματα του υλικού αυτού μπορεί να παρασυρθούν από την κυκλοφορία του αίματος και να φράξουν μία μικρότερη αρτηρία του εγκεφάλου, προκαλώντας ισχαιμικό επεισόδιο.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

Αρκετοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης αθηροσκλήρωσης και κατ’ επέκταση καρωτιδικής νόσου.

Οι σημαντικότεροι είναι το κάπνισμα, η αρτηριακή υπέρταση και η αυξημένη χοληστερόλη. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και η μεγαλύτερη ηλικία.

Το οικογενειακό ιστορικό αθηροσκλήρωσης ή στεφανιαίας νόσου μπορεί επίσης να αυξάνει τον κίνδυνο. Παράγοντες όπως η έλλειψη άσκησης και ένα ιστορικό ακτινοβολίας στον τράχηλο αναφέρονται επίσης μεταξύ των επιβαρυντικών παραγόντων.

Η παρουσία ενός ή περισσότερων παραγόντων κινδύνου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα εμφανιστεί η πάθηση. Ωστόσο, αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξής της.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η καρωτιδική νόσος;

Η καρωτιδική νόσος συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα στα πρώτα στάδια. Σε ορισμένους ασθενείς, η πρώτη ένδειξη μπορεί να είναι ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο ή ακόμη και ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν ξαφνικό μούδιασμα ή αδυναμία στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι. Συνήθως εμφανίζονται στη μία πλευρά του σώματος.

Μπορεί επίσης να παρουσιαστεί ξαφνική δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση του λόγου. Άλλες εκδηλώσεις μπορεί να είναι τα παρακάτω:

• αιφνίδια μείωση ή απώλεια της όρασης,
• ζάλη
• απώλεια ισορροπίας.

Σε ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο τα συμπτώματα υποχωρούν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοηθούν διότι αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι και χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη του ιατρικού ιστορικού και την κλινική εξέταση. Ο γιατρός αξιολογεί πιθανές νευρολογικές εκδηλώσεις, τους παράγοντες κινδύνου και τυχόν προηγούμενα καρδιαγγειακά προβλήματα.

Βασική εξέταση είναι το Triplex καρωτίδων. Πρόκειται για υπερηχογραφικό έλεγχο που επιτρέπει την απεικόνιση των αγγείων και την εκτίμηση του βαθμού στένωσης.

Σε περιπτώσεις όπου χρειάζεται πιο αναλυτικός έλεγχος, μπορεί να πραγματοποιηθεί αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία. Οι εξετάσεις αυτές παρέχουν λεπτομερέστερη εικόνα της καρωτίδας και συμβάλλουν στον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας.

Πώς αντιμετωπίζεται η καρωτιδική νόσος;

Η αντιμετώπιση καθορίζεται κυρίως από τον βαθμό της στένωσης και την παρουσία ή όχι συμπτωμάτων. Λαμβάνονται επίσης υπόψη η ηλικία, η γενική κατάσταση του ασθενούς και τυχόν συνοδά νοσήματα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις αρκεί η συντηρητική αντιμετώπιση και η τακτική παρακολούθηση. Σε πιο σημαντικές στενώσεις ή όταν έχουν προηγηθεί νευρολογικά συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί επεμβατική θεραπεία.

Οι δύο βασικές επεμβατικές επιλογές είναι η ενδαρτηρεκτομή καρωτίδων και η αγγειοπλαστική με τοποθέτηση stent αρτηριών.

Συντηρητική αντιμετώπιση και φαρμακευτική αγωγή

Η συντηρητική θεραπεία έχει ως στόχο τον περιορισμό της εξέλιξης της αθηροσκλήρωσης και τη μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου.

Βασικό ρόλο έχει η ρύθμιση των παραγόντων κινδύνου. Περιλαμβάνει:

• τη διακοπή του καπνίσματος
• τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και του σακχαρώδους διαβήτη
• τη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους

Η τακτική άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή αποτελούν επίσης σημαντικά στοιχεία της αντιμετώπισης.

Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να περιλαμβάνει αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, τα οποία μειώνουν την πιθανότητα σχηματισμού θρόμβου. Συχνά χορηγούνται φάρμακα για τη μείωση της χοληστερόλης και, όπου χρειάζεται, για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή

Η καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή αποτελεί μία από τις βασικές χειρουργικές μεθόδους αντιμετώπισης της σημαντικής στένωσης.

Κατά την επέμβαση πραγματοποιείται τομή στον λαιμό και ο Αγγειοχειρουργός προσεγγίζει την πάσχουσα καρωτίδα. Στη συνέχεια διανοίγει το αγγείο και αφαιρεί την αθηρωματική πλάκα που προκαλεί τη στένωση.

Μετά την αφαίρεση της πλάκας, η αρτηρία συγκλείεται. Σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιείται ειδικό εμβάλωμα για τη διεύρυνση και ασφαλή αποκατάσταση του αγγείου.

Στόχος της επέμβασης είναι η βελτίωση της ροής του αίματος και η μείωση του κινδύνου μελλοντικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Αγγειοπλαστική καρωτίδας και τοποθέτηση stent

Η αγγειοπλαστική με τοποθέτηση stent αποτελεί εναλλακτική ενδαγγειακή μέθοδο θεραπείας.

Η επέμβαση πραγματοποιείται με τη χρήση ειδικών καθετήρων που προωθούνται μέσω του αρτηριακού συστήματος μέχρι την περιοχή της στένωσης. Στο σημείο τοποθετείται ένας ενδονάρθηκας, το λεγόμενο stent, ο οποίος διατηρεί την αρτηρία ανοιχτή και διευκολύνει τη ροή του αίματος.

Η επιλογή μεταξύ ενδαρτηρεκτομής και τοποθέτησης stent δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς. Ο Αγγειοχειρουργός αξιολογεί τα χαρακτηριστικά της στένωσης, το ιστορικό και τη γενική κατάσταση του ασθενούς, ώστε να επιλεγεί η καταλληλότερη προσέγγιση.

Η καρωτιδική νόσος, όταν αναγνωρίζεται έγκαιρα και αντιμετωπίζεται κατάλληλα, μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά, μειώνοντας τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

Ο Δρ. Θεοφάνης Κωνσταντόπουλος, Αγγειολόγος – Αγγειοχειρουργός, αξιολογεί κάθε περίπτωση και προτείνει την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση. Επικοινωνήστε μαζί μας για έναν ολοκληρωμένο αγγειακό έλεγχο.